Prawo w e-commerce to zestaw obowiązków, które przy sprzedaży online obowiązują niezależnie od skali działalności: ochrona danych, zgody marketingowe, informowanie o cenach, zwroty i oznaczanie reklam. Jednoosobowa działalność podlega tym samym zasadom co duży sklep — różni je tylko to, jak bardzo boli kontrola.
Ściąga: 12 pojęć, które musisz kojarzyć
Pełne szesnaście haseł jest w słowniku.
| Pojęcie | W jednym zdaniu |
|---|---|
| RODO | Zasady przetwarzania danych osobowych — dotyczy każdego, kto zbiera maile. |
| Administrator danych | Ty, jeśli decydujesz, po co zbierasz dane. |
| Podstawa prawna | Zgoda, umowa, obowiązek prawny albo uzasadniony interes. |
| Zgoda marketingowa | Odrębna, dobrowolna, nigdy domyślnie zaznaczona. |
| Polityka prywatności | Dokument dla klienta, nie dla prawnika. |
| Regulamin sklepu | Umowa z klientem; kopiowanie cudzego to zły pomysł. |
| Baner cookies | Odmowa musi być tak łatwa jak zgoda. |
| Prawo odstąpienia | 14 dni; przy plikach wygasa po rozpoczęciu pobierania za zgodą. |
| Dyrektywa Omnibus | Najniższa cena z 30 dni przed obniżką. |
| Weryfikacja opinii | Napisz, czy i jak sprawdzasz, że opinie są prawdziwe. |
| Prawa autorskie | Zakup nie przenosi praw, daje licencję. |
| Oznaczanie reklamy | Dotyczy też barteru i produktów za darmo. |
Dane: kto, po co i na jakiej podstawie
Jesteś administratorem, nawet jeśli nie chcesz
Jeśli decydujesz, po co zbierasz adresy e-mail i dane do wysyłki, jesteś administratorem tych danych — także prowadząc jednoosobową działalność z jednym sklepem. Odpowiedzialność zostaje po Twojej stronie również wtedy, gdy technicznie dane trzyma zewnętrzny system mailingowy czy platforma sklepowa.
Każdy zbiór danych ma swój powód
Dane do realizacji zamówienia przetwarzasz na podstawie umowy, dane w newsletterze na podstawie zgody, dane w księgowości na podstawie obowiązku prawnego. Warto to raz spisać, bo dokładnie o to pyta się w pierwszej kolejności — i dokładnie to powinno być opisane w polityce prywatności.
Zgoda marketingowa, która jest ważna
Musi być odrębna od regulaminu, dobrowolna, niezaznaczona domyślnie i nie może warunkować zakupu. Checkbox „akceptuję regulamin i zgadzam się na newsletter” łączy dwie różne rzeczy i przez to nie działa jako zgoda. To najczęstszy błąd, jaki widuję w małych sklepach — i najłatwiejszy do naprawienia.
Baner cookies, który spełnia wymogi
Odmowa musi być równie łatwa jak akceptacja, więc baner z jednym przyciskiem „zgadzam się” jest wadliwy. Poprawnie ustawiony baner ma też realny wpływ na analitykę — bez wdrożonego Consent Mode część konwersji po prostu zniknie z raportów, o czym piszę w słowniku analityki.
Sprzedaż: ceny, opinie i zwroty
Omnibus przy każdej promocji
Przy obniżce trzeba pokazać najniższą cenę z trzydziestu dni poprzedzających promocję — również przy akcji jednodniowej. W praktyce oznacza to, że „cena regularna” podnoszona tydzień przed wyprzedażą nie tylko nie działa, ale jest wprost zakazana.
Opinie i obowiązek weryfikacji
Jeśli publikujesz opinie klientów, musisz wskazać, czy i w jaki sposób sprawdzasz, że pochodzą od osób, które faktycznie kupiły. Jeśli nie weryfikujesz — też trzeba to napisać wprost, a nie przemilczeć.
Zwroty przy produktach cyfrowych
Prawo odstąpienia to czternaście dni, ale przy treściach cyfrowych wygasa po rozpoczęciu pobierania, o ile klient wyraźnie wyraził na to zgodę przed zakupem. Bez odebrania takiej zgody plik trzeba przyjąć „z powrotem” i zwrócić pieniądze — dlatego ten checkbox w koszyku nie jest ozdobą.
Obowiązek informacyjny przed płatnością
Cena łączna, koszt dostawy i dane sprzedawcy muszą być widoczne, zanim klient kliknie „kupuję i płacę”. To zresztą ten sam element, który w optymalizacji konwersji jest najczęstszą przyczyną porzuconych koszyków — prawo i UX mówią tu dokładnie to samo.
Treści, zdjęcia i reklama
- Prawa autorskie: zakup pliku, zdjęcia czy szablonu nie przenosi praw — daje licencję o określonym zakresie.
- Licencje stockowe: użycie komercyjne wymaga odpowiedniej licencji; „znalezione w Google” nigdy nią nie jest.
- Znaki towarowe: cudza nazwa w tytule produktu albo w nazwie kampanii bywa naruszeniem.
- Oznaczanie reklamy: obowiązkowe we wszystkich kanałach, także przy barterze i przy produktach otrzymanych za darmo.
- Licencja Twoich produktów: napisz zrozumiale, co klient może — użytek własny, praca z dziećmi, odsprzedaż zwykle zabroniona.
Checklista minimum dla małego sklepu
- Regulamin i polityka prywatności napisane pod Twoją sprzedaż, nie skopiowane.
- Odrębny, niezaznaczony checkbox zgody marketingowej.
- Baner cookies z realną możliwością odmowy.
- Informacja o cenie łącznej i dostawie przed płatnością.
- Zgoda na rozpoczęcie pobierania przy produktach cyfrowych.
- Najniższa cena z 30 dni przy każdej obniżce.
- Informacja o weryfikacji opinii.
- Jasna licencja przy produktach do pobrania.
Najczęstsze pytania
Czy RODO dotyczy jednoosobowej działalności?
Tak — obowiązki wynikają z tego, że przetwarzasz dane osobowe, a nie z formy ani wielkości firmy. Jeśli zbierasz adresy e-mail albo dane do wysyłki, jesteś administratorem tych danych.
Czy zgoda na newsletter może być w regulaminie?
Nie — zgoda marketingowa musi być odrębna, dobrowolna i niezaznaczona domyślnie. Połączenie jej z akceptacją regulaminu sprawia, że nie spełnia wymogów.
Co dokładnie nakazuje dyrektywa Omnibus?
Przy każdej obniżce trzeba podać najniższą cenę z trzydziestu dni przed promocją oraz poinformować, czy i jak weryfikujesz opinie klientów. Dotyczy to również krótkich, jednodniowych akcji promocyjnych.
Czy muszę przyjmować zwroty plików do pobrania?
Prawo odstąpienia przy treściach cyfrowych wygasa po rozpoczęciu pobierania, jeżeli klient wyraźnie wyraził na to zgodę przed zakupem. Bez odebrania tej zgody zwrot trzeba przyjąć.
Czy trzeba oznaczać współpracę barterową?
Tak, obowiązek oznaczania dotyczy każdego materiału o charakterze reklamowym, także rozliczanego produktem lub usługą. Brak oznaczenia jest naruszeniem przepisów o nieuczciwych praktykach rynkowych.
Czy mogę skopiować regulamin z innego sklepu?
To jednocześnie naruszenie praw autorskich i źródło zapisów, które nie pasują do Twojej sprzedaży — na przykład terminów dostawy, których nie realizujesz. Bezpieczniej użyć wzoru przygotowanego dla Twojego modelu sprzedaży i dostosować go do rzeczywistości.
Źródła i dalsza lektura
- Pełna lista 16 pojęć prawnych w słowniku
- Urząd Ochrony Danych Osobowych — RODO w praktyce
- UOKiK — prawa konsumenta, ceny, opinie
- W3C — WCAG i dostępność cyfrowa
Powiązane wpisy
- Słownik marketingu internetowego i e-commerce — 346 pojęć (wpis filarowy)
- Słownik e-commerce — zwroty, licencje, opinie
- Słownik e-mail marketingu — zgody i baza
- Słownik UX i CRO — dostępność i checkout
O autorze
// wpis 12 z 12 · słownik marketingu internetowego domknięty_





