// SPIS TREŚCI
- Struktura dobrego prompta w 6 elementach
- 1 · Rola
- 2 · Zadanie
- 3 · Kontekst
- 4 · Styl komunikacji
- 5 · Forma
- 6 · Podpowiedź
- Ściąga: cała struktura w jednej tabeli
- Symulacja na Claude Opus 5.5
- Ten sam szablon, inne formaty
- Gdy wynik nie pasuje
- Ograniczenia
- Co trzymać na stałe
- Kiedy struktura szkodzi
- Jeden rzut to za mało
- Najczęstsze błędy
- Szablon do skopiowania
- Plan testu
- FAQ
// SERIA O PROMPTACH — 5 WPISÓW
- #054 Przykłady w prompcie
- #055 Dobre i złe przykłady + feedback
- #056 Łańcuch myśli i mapa decyzyjna
- #057 Inżynieria wsteczna i kampanie UGC
- #058 Struktura dobrego prompta ← jesteś tutaj
Struktura dobrego prompta w 6 elementach
Struktura dobrego prompta to stała kolejność sześciu elementów: rola, zadanie, kontekst, styl komunikacji, forma i podpowiedź. Każdy odpowiada na jedno pytanie, które model i tak sobie zada. Jeśli Ty na nie nie odpowiesz, odpowie sam, czyli zgadnie.
Kolejność nie jest przypadkowa. Najpierw ustawiasz, kto pisze, potem co i po co, potem o czym i do kogo, a na końcu jak to ma wyglądać. Tak samo briefuje się copywritera w agencji. Prompt to po prostu brief, tylko dla modelu.
1 · Rola
Pytanie: W kogo ma się wcielić AI?
Rola ustawia słownictwo, ton i punkt widzenia. Nie daje modelowi wiedzy: „jesteś copywriterem serwisu rowerowego” nie sprawi, że model pozna ten serwis — fakty daje tylko kontekst. Model przyjmuje rolę i od tej chwili pisze z jej perspektywy. Dobra rola jest konkretna: nie „ekspert od marketingu”, tylko „copywriter osiedlowego serwisu, który zna klientów z imienia”.
Przykład z symulacji: „Jesteś copywriterem małego, osiedlowego serwisu rowerowego.”
Gdy tego brakuje: Model pisze jak „ogólny asystent”: poprawnie, bez charakteru i bez wiedzy, jak mówi ta branża.
2 · Zadanie
Pytanie: Co model ma zrobić i jaki efekt ma z tego wyjść?
Zadanie to dwie rzeczy naraz: akcja (napisz post, zaproponuj 5 tytułów, przeredaguj mail) i efekt, którego oczekujesz (zapis, klik, odpowiedź, zrozumienie). Efekt jest ważniejszy, bo to on mówi modelowi, co w tekście jest najważniejsze.
Przykład z symulacji: „Napisz post na Facebooka, który ma zapisać ludzi do zimowej przechowalni. Efekt: zapisy przez formularz albo telefon.”
Gdy tego brakuje: Model wie, co napisać, ale nie wie, po co. Dostajesz tekst „ładny”, a nie tekst, który ma coś załatwić.
3 · Kontekst
Pytanie: Jakie informacje ma model, co marka chce przekazać i do kogo mówi?
Kontekst ma trzy warstwy: informacje (fakty, liczby, ograniczenia), przekaz marki (jedno zdanie, które odbiorca ma zapamiętać) i odbiorca (kto to jest i z jakim problemem przychodzi). Najczęściej brakuje tej środkowej warstwy.
Przykład z symulacji: Fakty o usłudze, grupa: ludzie z bloków, którym rower zastawia balkon; przekaz: „zimą rower odpoczywa, wiosną od razu jedzie”.
Gdy tego brakuje: Model zgaduje fakty, odbiorcę i przekaz. Zgadnięte fakty to zmyślone fakty (patrz #055).
Odbiorca to też etap. „Do kogo” to nie tylko kto, ale też na jakim etapie znajomości z marką. Ktoś, kto pierwszy raz widzi serwis (zimny ruch, TOFU), potrzebuje obrazu problemu. Ktoś, kto już był klientem (BOFU), potrzebuje konkretu: terminu, ceny, linku. Dopisz to w kontekście jednym zdaniem, np. „to remarketing do osób, które były w serwisie latem”. Więcej o etapach: TOFU, MOFU, BOFU.
4 · Styl komunikacji
Pytanie: Jak marka mówi?
Styl opisuj na dwa sposoby: jak tak (ton, forma zwracania się, długość zdań) i jak nie (zakazane słowa i nawyki). Lista zakazanych słów działa jak anty-przykład z #055 w wersji mini.
Przykład z symulacji: „Po sąsiedzku, na ty, z lekkim humorem. Bez wykrzykników i bez słów pasja, kompleksowy, profesjonalny.”
Gdy tego brakuje: Domyślny styl AI w reklamie: wykrzykniki, „pasja”, „kompleksowa oferta”, emoji co zdanie.
5 · Forma
Pytanie: Jak ma wyglądać wynik?
Forma to wszystko, co da się zmierzyć: długość, układ, liczba wariantów, nagłówki, tabela, format pliku. Im bardziej mierzalna, tym łatwiej sprawdzić, czy model jej dotrzymał.
Przykład z symulacji: „Do 90 słów. Pierwsze zdanie to obraz, nie oferta. Lista 3 punktów. Na końcu CTA. Bez emoji i hashtagów.”
Gdy tego brakuje: Długość i układ losowe. Raz 40 słów, raz 200, raz lista, raz akapit.
6 · Podpowiedź
Pytanie: Co jeszcze pomoże modelowi trafić?
Podpowiedź to Twoja przewaga: pomysł na początek, przykład (#054), informacja, czego unikać, i bezpiecznik „jeśli nie wiesz, zostaw [pole]”. To ostatnie zdanie najczęściej ratuje tekst przed zmyśleniem.
Przykład z symulacji: „Zacznij od roweru na balkonie w styczniu. Jeśli czegoś nie wiesz, wstaw [cena]. Pod postem napisz, co założyłeś.”
Gdy tego brakuje: Model nie wie, od czego zacząć, i wypełnia luki po swojemu.
Ściąga: cała struktura w jednej tabeli
| Element | Pytanie | Gdy brakuje |
|---|---|---|
| 1 · Rola | W kogo ma się wcielić AI? | Model pisze jak „ogólny asystent”: poprawnie, bez charakteru i bez wiedzy, jak mówi ta branża. |
| 2 · Zadanie | Co model ma zrobić i jaki efekt ma z tego wyjść? | Model wie, co napisać, ale nie wie, po co. Dostajesz tekst „ładny”, a nie tekst, który ma coś załatwić. |
| 3 · Kontekst | Jakie informacje ma model, co marka chce przekazać i do kogo mówi? | Model zgaduje fakty, odbiorcę i przekaz. Zgadnięte fakty to zmyślone fakty (patrz #055). |
| 4 · Styl komunikacji | Jak marka mówi? | Domyślny styl AI w reklamie: wykrzykniki, „pasja”, „kompleksowa oferta”, emoji co zdanie. |
| 5 · Forma | Jak ma wyglądać wynik? | Długość i układ losowe. Raz 40 słów, raz 200, raz lista, raz akapit. |
| 6 · Podpowiedź | Co jeszcze pomoże modelowi trafić? | Model nie wie, od czego zacząć, i wypełnia luki po swojemu. |
Symulacja na Claude Opus 5.5
Branża: osiedlowy serwis rowerowy, który zimą przechowuje rowery. Jest październik, więc temat sam się prosi. Marka jest wymyślona.
Runda 1: jedno zdanie, zero struktury
Każdy, kto prowadzi małą firmę, widział ten post sto razy. „Idealny czas”, „profesjonalny”, „kompleksowe”, „pasja”, wykrzyknik, emoji, cztery hashtagi. Model nie zrobił nic złego. Po prostu nie dostał odpowiedzi na żadne z sześciu pytań, więc wybrał najbardziej przeciętne odpowiedzi.
Runda 2: sześć elementów
Co zrobił każdy element:
- Rola → „może przezimować u nas”, „zanim odpocznie”. Mówi sąsiad, nie korporacja.
- Zadanie → post kończy się formularzem i telefonem, bo efektem miały być zapisy.
- Kontekst → daty, przegląd, 60 miejsc i balkon z bloku. Nic z tego model nie wymyślił.
- Styl → zero wykrzykników, zero „pasji”.
- Forma → obraz na początek, 3 punkty, CTA, 58 słów przy limicie 90.
- Podpowiedź → rower na balkonie w styczniu, [cena] zamiast zgadywania i lista założeń pod postem.
Najciekawsza jest ta lista założeń. Model sam przyznał, że „zajmuje miejsce na suszarkę” to jego obraz, nie fakt, i że nie napisał „zostało mało miejsc”, bo nie wie, ile jest zajętych. To efekt jednego zdania w podpowiedzi: „pod postem napisz, co założyłeś”.
Ten sam szablon, inne formaty
Symulacja była o poście, ale struktura działa tak samo dla każdego tekstu. Zmieniają się głównie zadanie i forma:
| Format | Zadanie (akcja + efekt) | Forma |
|---|---|---|
| Mail do klientów | przypomnij o przechowalni → zapis przez link | temat do 45 znaków, 3 krótkie akapity, jeden przycisk |
| Opis produktu w sklepie | opisz produkt → dodanie do koszyka | 2 zdania korzyści, lista parametrów, sekcja „dla kogo” |
| Reklama w wyszukiwarce Google | napisz nagłówki → klik od osoby, która szuka usługi | 15 nagłówków po max 30 znaków, 4 teksty po max 90 znaków |
| Odpowiedź na opinię | odpowiedz na negatywną opinię → klient wraca do rozmowy | do 60 słów, bez tłumaczenia się, jedna konkretna propozycja |
Gdy wynik nie pasuje: który element zawiódł
Struktura przydaje się też do naprawiania. Zamiast pisać „słabe, jeszcze raz”, znajdź element, który nie zadziałał, i popraw tylko jego:
| Objaw | Element do poprawy |
|---|---|
| Tekst brzmi jak każda inna firma | Rola (za ogólna) albo Styl (brak zakazanych słów) |
| Ładny tekst, ale nic z niego nie wynika | Zadanie — brakuje efektu |
| Pojawiły się liczby lub fakty, których nie podałeś | Kontekst (za mało faktów) + Podpowiedź (brak „wstaw [pole]”) |
| Za długi, zły układ, za dużo emoji | Forma |
| Trafia do złych ludzi albo w zły moment | Kontekst — odbiorca i etap lejka |
Uwagi „co dobrze, co źle” zbieraj w bazie przykładów, tak jak w #055.
Ograniczenia: gdzie wpisać to, czego nie wolno
Zakazy stylu („bez słowa pasja”) to co innego niż ograniczenia prawne i branżowe: „nie obiecuj efektów zdrowotnych”, „nie pisz najtańszy, jeśli tego nie sprawdziłeś”, „nie porównuj się z konkurencją z nazwy”. Te drugie nie dotyczą brzmienia, tylko tego, co wolno powiedzieć. Wpisuj je na końcu kontekstu, pod nagłówkiem „OGRANICZENIA”, żeby nie zginęły między uwagami o tonie.
Co trzymać na stałe, a co zmieniać
Rola, styl, przekaz marki i ograniczenia zmieniają się rzadko. Nie musisz ich wklejać za każdym razem: wpisz je raz w instrukcjach projektu w Claude, w ustawieniach własnego GPT albo w swojej bazie przykładów. W codziennym prompcie zostają wtedy tylko zadanie, kontekst danego tekstu i forma, czyli kilka zdań.
Kiedy struktura szkodzi
Więcej ograniczeń nie zawsze znaczy lepiej. Przy burzy mózgów, szukaniu nazw czy kątów kampanii pełna struktura daje teksty sztywne i do siebie podobne. Wtedy zostaw rolę, zadanie i kontekst, a formę i styl poluzuj: „daj 15 bardzo różnych pomysłów, także dziwnych”. Pełną strukturę włączasz dopiero, gdy wybierasz i dopracowujesz.
Jeden rzut to za mało
Ten sam prompt za drugim razem da inny tekst. Zamiast brać pierwszą wersję, uruchom go 2–3 razy albo poproś od razu o 3 warianty i porównaj je na swoich kryteriach, tak jak w mapie decyzyjnej z #056.
Najczęstsze błędy
- Rola bez konkretu. „Jesteś ekspertem od marketingu” niczego nie ustawia. Dodaj branżę, skalę i relację z klientem.
- Zadanie bez efektu. „Napisz post” zamiast „napisz post, który zapisze ludzi do…”.
- Kontekst bez przekazu marki. Są fakty, nie ma jednego zdania, które odbiorca ma zapamiętać.
- Styl opisany tylko przymiotnikami. „Przyjazny i profesjonalny” znaczy wszystko i nic. Dopisz, czego nie używać.
- Brak bezpiecznika. Bez „jeśli nie wiesz, wstaw [pole]” model wypełni lukę sam.
Szablon do skopiowania
ROLA Jesteś [kim — branża, skala, relacja z klientem]. ZADANIE [Akcja: napisz / zaproponuj / przeredaguj …], który ma [efekt: zapis / klik / odpowiedź / zakup]. KONTEKST Fakty: [lista faktów, liczb, dat, ograniczeń] Do kogo: [kto to jest i z jakim problemem przychodzi] Co marka chce przekazać: [jedno zdanie do zapamiętania] STYL KOMUNIKACJI [ton, „ty” czy „Pan/Pani”, długość zdań]. Bez: [zakazane słowa i nawyki]. FORMA [długość, układ, liczba wariantów, CTA, emoji/hashtagi tak lub nie] PODPOWIEDŹ Zacznij od [pomysł na pierwsze zdanie]. Jeśli czegoś nie wiesz, wstaw [pole] zamiast zgadywać. Pod tekstem napisz, co założyłeś.
Łączy się z całą serią: do podpowiedzi możesz dokleić dobre i złe przykłady z #055, do zadania łańcuch myśli i mapę decyzyjną z #056, a cały szablon możesz odtworzyć z gotowej reklamy metodą z #057.
Plan testu: jak to sprawdzić na prawdziwej reklamie
Tej techniki nie testowałem jeszcze na płatnej kampanii, więc zamiast wyników daję plan, który każdy może powtórzyć na swoim koncie.
- Dwa prompty: A — jedno zdanie zlecenia; B — pełna struktura 6 elementów.
- Z każdego weź 2 najlepsze teksty według siebie, nie według modelu.
- Puść je jako warianty w jednej kampanii (Meta Ads: ten sam zestaw reklam, ta sama grupa odbiorców, ten sam budżet).
- Mierz: CTR, koszt kliknięcia i liczbę zapisów (tu: do przechowalni) z każdego wariantu.
- Czekaj minimum 7 dni albo do ok. 1000 wyświetleń na wariant, zanim cokolwiek wyłączysz.
- Najprostsza wersja bez budżetu: wyślij oba teksty mailem do dwóch połówek listy i porównaj kliknięcia.
Gdy ten test zrobię na sklepie, dopiszę wyniki tutaj z datą aktualizacji.
FAQ
Jaka jest struktura dobrego prompta?
Dobry prompt ma sześć elementów w stałej kolejności: rola (w kogo AI ma się wcielić), zadanie (akcja i oczekiwany efekt), kontekst (informacje, przekaz marki i odbiorca), styl komunikacji, forma wyniku oraz podpowiedź, np. od czego zacząć i co zrobić, gdy brakuje danych.
Po co dawać AI rolę w prompcie?
Rola ustawia słownictwo, ton i punkt widzenia modelu, ale nie daje mu wiedzy — fakty trzeba podać w kontekście. Konkretna rola, np. copywriter osiedlowego serwisu rowerowego, daje tekst z charakterem, a ogólna rola daje tekst poprawny, ale bez wyrazu.
Czym różni się zadanie od kontekstu?
Zadanie mówi, co model ma zrobić i jaki efekt ma z tego wyjść, np. post, który zapisze ludzi do przechowalni. Kontekst daje materiał do pracy: fakty, przekaz marki i informacje o odbiorcy.
Czy każdy prompt musi mieć wszystkie sześć elementów?
Nie. Do szybkiego pytania wystarczy zadanie. Ale każdy tekst, który pójdzie do klienta, reklama, post, mail, opis produktu, zyskuje na pełnej strukturze, bo model przestaje zgadywać.
Co to jest podpowiedź w prompcie?
To dodatkowa wskazówka, która pomaga modelowi trafić: pomysł na pierwsze zdanie, przykład, lista rzeczy do unikania albo bezpiecznik „jeśli czegoś nie wiesz, wstaw [pole] zamiast zgadywać”.
Źródła
- Anthropic, Prompt engineering overview
- Anthropic, Be clear, direct, and detailed
- Anthropic, Giving Claude a role with a system prompt
- OpenAI, Prompt engineering
- Symulacja rozmowy: Claude Opus 5.5, 8 października 2026, marka serwisu wymyślona na potrzeby wpisu
Powiązane w notatniku: #054, #055, #056, #057, prompt dla operatora czatu.
