Najbliższe wybory parlamentarne odbędą się jesienią 2027 roku — Sejm wybrany w październiku 2023 ma czteroletnią kadencję, a konkretną datę wyznaczy Prezydent. Do tego czasu zostaje kilkanaście miesięcy, w których da się zrobić dokładnie jedną pożyteczną rzecz: przygotować się tak, żeby nie głosować na hasło.
Kampania zacznie się dużo wcześniej niż oficjalnie. Zawsze się zaczyna. Różnica polega na tym, że teraz nikt jeszcze nie próbuje cię przekonać — więc to jedyny moment, w którym można spokojnie ustalić własne kryteria.
Dlaczego warto to zrobić teraz, a nie na dwa tygodnie przed
W kampanii wszystko przyspiesza. Spoty, kłótnie, sondaż co drugi dzień, afera, która trwa cztery dni i znika. W takim tempie nie ustala się kryteriów — w takim tempie się reaguje. A reakcja jest dokładnie tym, na co liczy każdy sztab.
Kryteria wymyślone na chłodno mają jedną przewagę: są twoje. Kryteria wymyślone w środku kampanii są zwykle czyjeś.
Cztery rzeczy, które możesz zrobić przed kampanią
1. Wypisz trzy sprawy, które naprawdę cię dotyczą
Nie trzy najważniejsze problemy Polski. Trzy rzeczy, które zmieniają twój tydzień: dojazd, kolejka do specjalisty, czynsz, opieka nad rodzicem, koszt kredytu. Ta lista będzie potem twoim filtrem — wszystko, co nie dotyczy tych trzech spraw, jest w kampanii szumem.
2. Przeczytaj program partii, na którą głosowałeś ostatnio
Nie cudzy. Swój. Sprawdź, co obiecywała i co z tego zrobiła. To ćwiczenie jest nieprzyjemne dokładnie w takim stopniu, w jakim jest potrzebne. Jak to robić, opisałem osobno.
3. Ustal, skąd bierzesz informacje
Wypisz pięć źródeł, z których dowiadujesz się o polityce. Przy każdym dopisz, kto je finansuje. Nie po to, żeby je odrzucić — po to, żeby wiedzieć, czyj interes słyszysz. Ta sama zasada dotyczy eksperta w studiu i mnie.
4. Naucz się rozpoznawać sondaż
Do wyborów zobaczysz ich kilkaset. Większość nie będzie znaczyła nic, a część będzie zamówiona po to, żeby coś znaczyła. Sondaże czyta się inaczej niż wyniki, a wieczorem wyborczym rządzą jeszcze inne zasady — o exit pollu tutaj.
Czego się spodziewać po drodze
- Powrót starych obietnic. Te same postulaty wracają co kampanię, czasem w nowych opakowaniach. Warto mieć je zapisane.
- Wzrost temperatury. Im bliżej wyborów, tym więcej emocji i mniej liczb. To nie jest przypadek — wściekły wyborca jest tańszy w utrzymaniu.
- Nowe twarze bez programu. Komitet powstały pół roku przed wyborami rzadko ma policzone postulaty. Sprawdzaj tak samo jak resztę.
- Liczby bez skali. Miliardy będą latały w powietrzu. Odnoś je do budżetu państwa, bo tylko tam mają sens.
Najlepszy moment na ustalenie, czego oczekujesz od polityków, jest wtedy, gdy żaden z nich akurat o nic cię nie prosi.
Najczęstsze pytania
Kiedy są wybory parlamentarne 2027?
Jesienią 2027 roku. Sejm wybrany 15 października 2023 ma czteroletnią kadencję, a dokładny termin wyborów zarządza Prezydent w drodze postanowienia.
Czy wybory mogą odbyć się wcześniej?
Tak, gdyby doszło do skrócenia kadencji Sejmu — to jednak sytuacja wyjątkowa. Domyślnie obowiązuje pełna kadencja i termin jesienią 2027.
Od czego zacząć przygotowania?
Od wypisania trzech spraw, które realnie dotyczą twojego życia, i od sprawdzenia, co zrobiła partia, na którą głosowałeś ostatnio. Reszta jest łatwiejsza, gdy masz własne kryteria.
Czytaj dalej
Cała seria o mechanizmach polskiej polityki zaczyna się tutaj. Jeśli chcesz jednego tekstu na start, weź ten o sprawdzaniu fake newsów — przyda się jeszcze przed kampanią.
Fakty sprawdzam u źródła i podaję, skąd pochodzą. Oceny są moje — zasady opisałem w notach prawnych. Znalazłeś błąd? Napisz, poprawię wpis i oznaczę datą.
